Çocuklarda Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite
Ebeveynlerin çokça sorduğu, çocuğun eğitim hayatını zorlaştıran sorunlardan biri de Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu’dur (DEHB).
DEHB kendi içinde 3 alt başlığı barındırır. Dikkat - Hiperaktivite ve Dürtüsellik. Bazı çocuklarda her üçü görünürken bazılarında biri baskın diğerleri zayıf olabilir.
Dikkat sorunu olan çocuk odaklanamaz. Yardımsız ders yapamaz. Yardımla bile dersler uzun sürer. Yazı yazmayı sevmez. Oyalanma davranışları çoktur. Ebeveynin favori kelimesi “Hadi”dir. Sürekli itelemek gerekir. Dağınık ve savruktur. Okulda eşya unutma, kaybetme çok olur.
Her çocuk aktiftir. Hiperaktivite, süper değil hiper aktif demektir. Sürekli hareket halindedir. Koltuk tepelerinde gezer ve sofrada sürekli kalkar. Yatarken de hareketli yatar. Uyku hareketsizlik olduğu için uykuyu sevmez. “Canım sıkıldı” kelimesi favori kelimesidir. Bazıları aşırı konuşur. Okulda yerinde oturmakta zorlanır. Tuvalette oturmayı sevmediği için çiş tutar ancak son anda gider.
Dürtüsel çocuk haz odaklıdır. Israrcı ve tutturmacıdır. Yenilgiye gelmez. Yenilince oyun bozar. Sıra beklemeyi sevmez, çok fazla söz keser. Arkadaşının küçük bir hareketine orantısız büyük tepki verir. Çabuk sinirlenir, öfkelenince yaptığını bilmez. Karşısındakini görmez. Eşya atma, vurma görülebilir. Pişman olur, söz verir, yine yapar. Oyun bozduğu için gruplarda dışlanır. “Hafta sonu şunu yapacağız” denirse hafta sonu gelene kadar ebeveyni bezdirir. Açlığa, susuzluğa gelemez.
DEHB beyinle ilgili bir rahatsızlıktır. Doğuştan gelir, ebeveynlik kusuru değildir. Ana tedavisi ilaç tedavisidir.
Balık yağı, dikkat setleri dikkate iyi gelse de sorunu tam çözmez. Nörofeedback yöntemi pek etki etmez. Oyun terapisiyle bitmez. Hareketli çocuklarda abur cuburu azaltıp hareketi ve sporu artırmak gerekir. Dürtüsellikte ise haz öteleme ve bekletme önerilir. Takdiri arttırmak hepsine iyi gelir. Ancak bunlar kesin tedavi yerine geçmez.
10 çocuktan 1’inde görülür. Özelliklerin çoğunu gösteren bir çocuğunuz varsa bir psikiyatriste danışmak ilk adım olmalıdır. Psikiyatrist görüşü sonrası destekleyici dikkat programları ile çalışmak fayda sağlar. Bozulan benlik algısı, değersizlik hissi içinse terapi gerekir.